Welkom op Sofatijd.

Deze site is in oprichting. De teksten zijn  samengesteld door 100% Mike. Mijn achtergrond is naast algemeen verpleegkundige ook psychiatrisch- en SEH-verpleegkundige. Daarnaast ben ik docent Verpleegkunde.

Met deze site tracht ik belangstellenden inzicht te geven in de wereld die psychiatrie heet. U krijgt te maken met onderwerpen als wanen, psychoses, diverse stoornissen en aanverwante zaken.

Ik kan helaas geen persoonlijke medische en/of verpleegkundige adviezen geven, die bedoeld zijn als vervanging van professioneel medisch advies. Derhalve worden geen e-mails of reacties van bezoekers beantwoord, die betrekking hebben op medische klachten of ziekten.

Neem plaats op de sofa en kijk rustig rond.

Psychiatrie inleiding (1)

Eigenlijk is de psychiatrie is al heel oud.
In 2000 voor Chr. wordt al gesproken over "andere gedragingen' en "bijzondere belevingen".

Magisch denken uitte zich in krijgsdansen, het dragen van amuletten zouden kwaad en stoornissen afweren) en in de Veda's van de Hindoestanen staat ook e.a. geschreven over "bijzonder gedrag".

In het oude Griekenland zien we de eerste therapie om patiënten bezig te houden: dans en muziek.
De Griekse Xenon gedachten zijn uiteindelijk door de Romeinen naar onze streken gebracht. Xenon, wat vreemdeling betekent, waren dorpen gesticht door geestelijken voor oude van dagen, wezen of bijvoorbeeld weduwnaren. Voor geestelijk gestoorden werden er aparte dorpen opgericht.

Tot 1950 haalde men medicijnen vooral uit de kruidentuin. Begin jaren vijftig kwam het eerste medicijn op de markt wat zou helpen bij psychiatrische problemen. Het middel heet Largactil -chloorpromazine-.

Psychiatrie inleiding (2)

Om meer te begrijpen van de psychiatrische wereld, is een korte kennismaking met een aantal termen en eerste uitleg over wat ziekte verschijnselen op zijn plek.

Samen met het voorgaande deel en het komende deel, is een redelijke basis gelegd om de hierna volgende delen te kunnen begrijpen.

In de gezondheidszorg gebruikt men nogal wat termen, die soms nauwelijks uit te spreken zijn. Ik laat ze nog een ker de revue passeren en hoop dat ze een beetje bijdragen tot wat herkenning of -later- het "oh ja"-effect.

Psychiatrie inleiding (3)

Hieronder worden een aantal aspecten belicht over hetgeen van belang is te observeren tijdens het opname gesprek. Als iemand binnenkomt in de psychiatrie volgt er altijd een gesprek. Waar letten we eigenlijk op? Bewustzijn We zijn benieuwd naar het bewustzijn van iemand. Komt iemand helder over, of juist suf, weet iemand waar ‘hij si, welke dag het is, wie de dokter is, dat soort dingen. De oriëntatie dus in plaats, tijd en persoon. Belangrijk is ook het Ik-besef. Weet de persoon wie die is, of denkt de patiënt dat hij mogelijk iemand anders is. Is er sprake van depersonalisatie of derealisatie? Derealisatie is een stoornis van beleven van de ons omringende werkelijkheid (alles gaat langs de patiënt heen) Depersonalisatie is een stoornis in het bewustzijn ten opzichte van de eigen persoon. Dit zien we nogal eens bij neurotische patiënten of komt voor bij het afweren van gevoelens (een afweermechanisme), als afweer van agressieve impulsen of als begin van een psychose. Depersonalisatie kan trouwens spontaan en actief plaatsvinden. Dat doet iedereen wel eens, als je je bijvoorbeeld helemaal overgeeft aan muziek maat later ook weer terugkomt. Het grote verschil tussen depersonalisatie en een waan is dat je jezelf bij depersonalisatie nog wel onder controle hebt (vaak gebruikt de patiënt het woordje “alsof”) Bij een waan is dit niet of moeizaam te corrigeren.

Psychiatrie inleiding (4)

Geheugen stoornissen Geheugenstoornissen kunnen aangeboren zijn of verworven. Bij verworven stoornissen in de psychiatrie bedoelen we vooral geheugenvervalsingen (waangedachten) in de vorm van bewuste vervalsingen, de pseudologica fantastica en de confabulatie. Die laatste zien we nogal eens bij dementieën optreden. Een andere vorm van verworven geheugenstoornissen kunnen van organische aard zijn (bijvoorbeeld na een trauma), psychogeen of zelfs chronisch zijn.

Psychiatrie Stoornissen in stemming (5)

Stoornissen in een stemming

Een stemming hebben we allemaal, we kunnen niet "geen stemming" hebben. Het best zou je het kunnen omschrijven als een gevoelstoon die de mens in zijn voortdurende activiteit begeleidt. Er zijn veel verschillende soorten stemmingen, die hieronder beschreven zullen worden.

Depressieve stemming

Kenmerkt zich door somberheid, zwaarmoedigheid, negativiteit, suïcide, soms dingen als bedreigend zien.

Het depressieve syndroom is zo mogelijk nog gevaarlijker: er kunnen zonde wanen zijn bij een negatief zelfbeeld, waardoor de kans op suïcide groter wordt. Het best bij de benadering is in het achterhoofd houden dat er kans bestaat op suïcide.

Psychiatrie de gedachteninhoud (6)

Stoornissen in gedachte inhoud

Deze stoornissen bestaan uit twee mogelijkheden.

1) de vergissing: deze is voor correctie vatbaar.

2) de waan: deze is niet voor correctie vatbaar.

Een vergissing is een gedachte die berust op feiten, is niet in strijd met de werkelijkheid en kan gecorrigeerd worden. Een waan is dat niet. Een waan is een gedachte die niet berust op feiten waardoor ze automatisch in strijd is met de werkelijkheid. Meestal heeft de patiënt vreemde verklaringen voor zijn waan.

Psychiatrie wanen (7)

Indeling wanen

1) Kleinheidswanen

= staan afwijzend tegenover zichzelf; vindt zichzelf bijv. een nul.

Vormen:

Schuldwaan: patient denkt overal de schuld van te zijn, patient kan op onstlag aandringen omdat hij meent dat anderen ziek van hem worden. M.n. bij depressies en melancholie.

Zondewaan: door fouten door God verlaten, denkt men. Schuldwaan gaat vaak over in Zondewaan.

Armoedewaan: Patient meent niemand en niets meer te hebben. Wil uit ziekenhuis weg, kan kosten niet betalen, meent hij.

Kleinheidswaan: (letterlijk!) patient is of maakt zich fysiek klein; kruipt bijv in een hoekje of denkt door een sleutelgat te kunnen.

Nihillistenwaan: Ontkent dingen die er wel zijn, denkt bijv. dat familie dood is, denkt dat ie zelf dood is, terwijl hij dit druk pratend bevestigd.

Psychiatrie Bewegingen (8)

Bewegen doen we allemaal, bewust of onbewust.

1) Autonome bewegingen

Autonome bewegingen zijn bewegingen die onafhankelijk zijn, bijvoorbeeld van onze spieren (hart, ademhaling). Een autonome functie is bijvoorbeeld ook het hebben van diarree of verstopping door psychische spanningen.

2) Reflex

Een reflex daarentegen is een beweging door een uitwendige prikkel, bijvoorbeeld een kniereflex. Een reflex is meestal niet te onderdrukken en gaat altijd onbewust.

3) De gewoontebeweging

Een gewoontebeweging is een beweging die makkelijk verloopt en door een leerproces tot stand is gekomen. Schrijven en lopen zijn hiervan goede voorbeelden.

4) Expressieve beweging

Een expressieve beweging uit zich door middel van mimiek (gelaatsuitdrukking) en bijv gebarentaal. Naarmate we ouder worden kunnen we steeds beter met deze bewegingen omgaan.

5) Daden

Tot slot zijn er in de bewegingsvormen ook "daden" te beschrijven. Kenmerkend is dat ze doelbewust zijn, vaak gebaseerd op driften en een bewuste wilsvorm zijn.

Depressie

Depressie is een veelvoorkomende ziekte die op alle leeftijden voor kan komen.
Ongeveer 10% van de mannen en 20% van de vrouwen zal tijdens het leven een depressie doormaken.

Iemand die een keer een depressie heeft doorgemaakt heeft grote kans dat de ziekte weer terugkomt, soms pas na jaren.
Een depressie kan geleidelijk ontstaan maar ook binnen een dag opkomen.